Kinderziektes

WATERPOKKEN

SYMPTOMEN

  • Huiduitslag op romp, verplaatst zich naar gezicht en hoofdhuid. De uitslag worden zichtbare blaasjes die jeuken
  • Koorts
  • Hoofdpijn
  • Bij volwassenen erge rugpijn of pijn over het hele lichaam

INCUBATIETIJD

Na een besmetting duurt het 2-3 weken tot de eerste ziekteverschijnselen zich aandienen. Waterpokken zijn 5 dagen voor de huiduitslag tot maximaal 6 dagen na de eerste huiduitslag besmettelijk. Het virus wordt overgedragen door druppels in de lucht. (hoesten, niezen)

BEHANDELING

Waterpokken wordt veroorzaakt door het varicella zoster virus. Omdat het veroorzaakt wordt door een virus, is er dus geen medicijn tegen. Bij hoge koorts kun je paracemol nemen. Zeker voor een zwangere vrouw is het belangrijk om de koorts te dempen. Hoge koorts kan weeën opwekken en is slecht voor de baby.

BEN IK BESCHERMD?

70-80% van alle volwassenen heeft als kind waterpokken gehad. Waterpokken krijg je maar één keer in je leven. Je blijft dan levenslang immuun. Van de volwassenen die nooit waterpokken hebben gehad weten we dat 80% toch immuun is.

RISICO’S VOOR DE ZWANGERE VROUW EN HAAR FOETUS

Heb je zelf ooit de waterpokken gehad, dan is er geen enkel risico voor jezelf en voor je kind. Ook als je nooit de waterpokken hebt gehad is de kans dat je immuun bent 80%. Mocht je tijdens de zwangerschap toch de waterpokken krijgen, dan zijn de risico’s voor de baby afhankelijk van hoever je zwanger bent.

BESMETTING VÓÓR DE 16E WEEK VAN DE ZWANGERSCHAP

Als een zwangere voor het eerst waterpokken krijgt in de eerste 16 weken van de zwangerschap, dan kunnen er ernstige afwijkingen bij het kind ontstaan. Bekende afwijkingen zijn; te kleine ledematen, oogafwijkingen, klompvoeten, spierverschrompeling, hersenafwijkingen, groeiachterstand en zelfs vruchtdood. Als je vóór de 16e week waterpokken krijgt, is het in ieder geval verstandig om tussen de 20-22 weken een uitgebreide echo te laten maken.

BESMETTING NA DE 16E WEEK EN RUIM VOOR DE BEVALLING

Dit zal geen blijvende schade veroorzaken bij het kind. De baby kan in de baarmoeder wel waterpokken ontwikkelen, maar houdt hier geen restverschijnselen aan over. De hoge koorts bij de moeder kan wel voor een vroeggeboorte zorgen, deze moet dus zo snel mogelijk getemperd worden.

BESMETTING VAN DE MOEDER 5 DAGEN VÓÓR DE BEVALLING TOT 2 DAGEN NA DE BEVALLING

Vlak na de geboorte is waterpokken erg gevaarlijk voor de baby. Het virus kan de pasgeborene zeer ziek maken, in 30% lijdt dit zelfs tot de dood. Als een vrouw voor het eerst waterpokken krijgt en ze is dicht bij de uitgerekende datum, dan is het mogelijk de vrouw zoster antistoffen (immunoglobulinen) te geven. Deze antistoffen passeren de placenta en beschermen het kind zo al voor de geboorte tegen waterpokken na de geboorte. Heeft de moeder waterpokken tijdens de bevalling of net ná de geboorte van haar kind, dan moet de baby varicella zoster antistoffen ingespoten krijgen. Vaak kan hiermee voorkomen worden dat het kind ziek wordt of in ieder geval de ziekte matigen.

DUS:

Als je nooit waterpokken hebt gehad en je bent in contact geweest met iemand die waterpokken heeft of dit krijgt binnen 5 dagen nadat je contact hebt gehad, dan is het heel belangrijk dat je zo snel mogelijk contact opneemt met je verloskundige of huisarts. Als het contact minder dan 96 uur geleden is, dan kan m.b.v een bloedonderzoek worden bepaald of je beschermt bent tegen waterpokken. Mocht blijken dat dit niet zo is dan krijg je uit voorzorg antistoffen ingespoten om te voorkomen dat je waterpokken krijgt. Is het contact langer dan 96 uur geleden, dan heeft het geen zin meer om je bloed te onderzoeken of antistoffen te geven.

RODE HOND (RUBELLA)

SYMPTOMEN

De lymfeklieren achter de oren en in de nek zijn vergroot, het kind is licht verkouden. Soms is er koorts. Ongeveer 24 uur na het ziek worden ontstaan er rode vlekken op het gezicht, die zich snel verspreiden over de romp en ledematen. De vlekjes verdwijnen vanzelf weer, meestal met 2 dagen. Een volwassene heeft meer klachten: naast de rode vlekken, die meestal 3 dagen duren, komt hoofdpijn, algeheel ziek voelen, hoesten, oogontsteking en gewrichtsklachten voor.

INCUBATIETIJD

Incubatietijd (periode tussen besmetting en ziek worden) is tussen de 2-3 weken. Rode hond is besmettelijk vanaf 5 dagen voor de huiduitslag tot 5 dagen na de huiduitslag.

BEHANDELING

Uitzieken.

BEN IK BESCHERMD?

Sinds 1974 werden alle meisjes van 11 jaar en ouder ingeënt. In principe zijn de meeste vrouwen die nu in de vruchtbare leeftijd vallen dus ingeënt als zij hebben deelgenomen aan het inentingsprogramma. Vrouwen die voor 1963 zijn geboren kunnen niet zijn ingeënt. Wanneer je niet ben ingeënt, maar de ziekte een keer hebt doorgemaakt heb ben je in principe beschermd. Heb je de ziekte nooit gehad en ben je niet ingeënt, dan is de ziekte zeer gevaarlijk in de eerste 16 weken van de zwangerschap. Soms maken vrouwen geen antistoffen aan ondanks de vaccinatie.

RISICO’S VOOR DE FOETUS

Heb je de ziekte dus nog nooit gehad, ben je niet ingeënt en je krijgt nu in de zwangerschap voor het eerst de rode hond (vooral de eerste 16 weken), dan kan dat ernstige afwijkingen bij het kind tot gevolg hebben. De volgende afwijkingen kunnen voorkomen:

  • Laag geboortegewicht of zelfs vruchtdood
  • Oogafwijkingen
  • Doofheid
  • Hartafwijkingen
  • Botafwijkingen
  • Geestelijke achterstand
  • Longontsteking
  • Afwijkingen aan het bloed
  • Leverafwijkingen

Bij een primo-infectie (eerste keer) is het risico van beschadiging van de vrucht het grootst vroeg in de zwangerschap

Tot 4 weken zwangerschap, het risico is 80%

4 tot 8 weken zwangerschap, het risico is 40%

8 tot 12 weken zwangerschap, het risico is 20%

12 tot 16 weken zwangerschap, het risico is 10%

Na 16 weken is de kans heel klein

WAT TE DOEN ALS JE ONVOLDOENDE BESCHERMD BENT?

Mijdt contact met kinderen als er gevallen van rode hond gemeld worden.

Rode hond is matig besmettelijk. Om besmet te worden moet je echt in dezelfde ruimte zijn verbleven als het kind met rode hond. Ben je onbeschermd en in contact geweest met het kind gedurende de besmettelijke periode én ben je minder dan 17 weken zwanger, ga dan zo snel mogelijk naar je huisarts. De huisarts zal je bloed onderzoeken om te beoordelen of je daadwerkelijk besmet bent. Bij een zwangerschap jonger dan 16-17 weken dient een abortus overwogen te worden, gezien de ernst van de afwijkingen die bij de foetus kunnen optreden.

Weet je dat je niet ingeënt bent en de ziekte nog nooit hebt gehad, dan is het raadzaam om voor (een volgende) zwangerschap je alsnog te laten inenten.

MAZELEN

SYMPTOMEN

Komt het meest voor bij kinderen in de leeftijd van 1-6 jaar en bij jong volwassenen. Symptomen lijken op die van een flinke verkoudheid; hoesten, niezen, ontstoken ogen, zere keel en hoge koorts. Ook neusbloeden en diarree komen voor. Na ongeveer 3 dagen daalt de koorts en verschijnen er kleine, witte vlekjes in de mond. Na ongeveer 4-5 dagen ontstaat er huiduitslag. Eerst zijn dit kleine, iets opgezette, rode vlekjes op het voorhoofd en achter de oren. De vlekjes verspreiden zich over het hele lichaam, behalve armen en benen. De vlekjes worden ook groter. Na ongeveer 6 dagen nemen de vlekjes af en na ongeveer een week is het ziek zijn over. Ernstige complicaties zijn; herseninfectie, longontsteking en oorontsteking. Vooral bij volwassenen treden deze ernstige complicaties op. Ook bij kinderen jonger dan 3 jaar verloopt de ziekte vaak ernstiger.

INCUBATIETIJD EN WANNEER BESMETTELIJK

Incubatietijd is 8-14 dagen. Mazelen zijn besmettelijk van 6 dagen vóór tot ongeveer een week na het verschijnen van de huiduitslag.

BEHANDELING

Het is van belang om de koorts onder controle te houden d.m.v. paracetamol en veel drinken. Verdere behandeling is niet nodig. Let wel op veranderingen bij het kind. Oor-, long- of herseninfecties kunnen als complicatie optreden. Word je kind zieker i.p.v. beter, neem dan direct contact op met de huisarts.

BEN IK BESCHERMD?

Vaccinaties tegen mazelen zijn opgenomen in het vaccinatieschema. Als je hieraan hebt deelgenomen, ben je dus beschermd. Ben je niet ingeënt, dan is er een kleine kans dat je wordt besmet wanneer je in contact komt met een kind met mazelen.

RISICO’S VOOR DE ZWANGERE VROUW EN HAAR FOETUS

De ziekte verloopt bij een volwassene vaak ernstiger dan bij een kind. Vooral de koorts kan hoog zijn. Hoge koorts kan weeën (en dus vroeggeboorte) opwekken. De koorts moet onderdrukt worden. Als complicaties kunnen ook longontsteking en hartfalen voorkomen. Belangrijk is dus om bij de eerste tekenen van de ziekte de huisarts te raadplegen om te proberen de complicaties te voorkomen en de koorts te temperen. Of de mazelen afwijkingen bij de foetus veroorzaakt is niet bekend. Komt er mazelen voor rondom de geboorte van de baby, zorg dan dat de baby niet in contact komt met deze personen. De baby heeft immers nog geen inentingen gehad en is dus niet beschermd. De ziekte verloopt zeer ernstig bij een kleine baby en heeft in 27% van de gevallen de dood tot gevolg. Ook als je zelf mazelen hebt rondom de periode van de bevalling of net na de geboorte, is het belangrijk om de baby te beschermen, dit wordt gedaan door het kind immuun serum globuline te geven.

WAT TE DOEN ALS JE ONVOLDOENDE BESCHERMD BENT

Ben je niet ingeënt en heb je de ziekte niet gehad, vermijdt dan contact met kinderen met de mazelen. Ben je toch in contact geweest met een kind met de mazelen, dan is het gewenst om uit voorzorg immuun serum globuline toegediend te krijgen. Dit ter voorkoming van ziek worden tijdens de zwangerschap. Neem dus zo snel mogelijk contact op met de huisarts wanneer je in contact bent geweest met een kind dat mazelen heeft. De globuline wordt bij voorkeur binnen 72 uur na het contact gegeven, is het langer dan 7 dagen geleden dan is de globuline minder effectief. Heb je zelf mazelen rond de periode van de bevalling, dan krijgt de baby uit voorzorg ook immuun serum globuline. Mazelen zijn zeer gevaarlijk voor pasgeboren baby’s, 27% overlijd aan de complicaties zoals longontsteking.

DE BOF

SYMPTOMEN

  • Koorts
  • Pijn bij het kauwen, hoofdpijn, keelpijn, aangezichtspijn
  • Zwelling van de slapen of kaak

COMPLICATIES (VOORAL BIJ VOLWASSENEN)

Hersenvliesontsteking

Alvleesklierontsteking

Schildklierontsteking

Gewrichtspijn

INCUBATIETIJD

De incubatietijd is tussen de 18-21 dagen. De bof is besmettelijk van 6 dagen voor tot 9 dagen na het ontstaan van de zwellingen. De bof wordt overgedragen door een druppelinfectie. (hoesten en niezen)

BEHANDELING

De bof wordt veroorzaakt door een virus, antibiotica heeft dan geen zin. De behandeling bestaat uit pijnbestrijding, rusten en veel drinken.

BEN IK BESCHERMD?

Ook de bof inenting is opgenomen in het vaccinatieprogramma voor kinderen. Je kunt de ziekte slechts éénmalig krijgen. De bof kwam het meest voor bij kinderen en jong volwassenen, maar sinds (bijna) alle kinderen worden ingeënt is het een zeldzame ziekte. Ben je niet ingeënt en heb je de ziekte niet gehad, dan ben je niet beschermd tegen de bof.

RISICO VOOR DE ZWANGERE VROUW EN HAAR FOETUS

Zoals eerder aangegeven verloopt de ziekte bij volwassenen vaak ernstiger dan bij kinderen. Treedt de bof op in de eerste drie maanden van de zwangerschap, dan is er grote kans op een miskraam. Later in de zwangerschap treedt er mogelijk een verdikking op van de hartwand, maar verder zijn er geen afwijkingen aangetoond bij de menselijke foetus.

WAT TE DOEN ALS JE ONVOLDOENDE BESCHERMD BENT?

Inenting tegen de bof is alleen mogelijk met een levend virus. Dit mag niet worden gegeven in de zwangerschap. Vooral in de eerste drie maanden van de zwangerschap is het van groot belang dat je niet in aanraking komt met iemand die de bof heeft.

VIJFDE ZIEKTE

Komt meestal voor bij kinderen van 4-10 jaar. Er zijn rode wangen met roze-rode vlekjes. De vlekjes breiden zich uit over romp en ledematen. Uiteindelijk worden de vlekjes samengevoegd tot grotere vlekken. Meestal zijn kinderen niet erg ziek, meestal geen koorts, soms wel jeuk.

INCUBATIETIJD

De ziekte is besmettelijk, vooral als er nog geen symptomen zijn. Het duurt het ongeveer 2 weken voordat je ziek wordt. De ziekte is besmettelijk in de week voordat de vlekjes optreden. Zodra de vlekjes zichtbaar zijn, is het niet meer besmettelijk. Het is dus lastig om voorzorgsmaatregelen te nemen.

BEHANDELING

Het gaat vanzelf weer over, zonder restverschijnselen. Een kind is meestal niet ziek en kan gewoon naar school. Behandeling is niet mogelijk. Zo nodig kan er iets op de huid gesmeerd worden tegen de jeuk.

BEN IK BESCHERMD?

Als je het een keer gehad hebt, ben je beschermd en kan je het niet nog eens krijgen. Er is geen inenting voor. Ongeveer de helft van de vrouwen in de geslachtsrijpe leeftijd heeft de ziekte nooit meegemaakt en is dus niet beschermd.

RISICO’S VOOR DE FOETUS

Als je tijdens de besmettelijke periode in contact komt met een kind die de vijfde ziekte heeft is het risico van besmetting 6-20%. Bij een besmetting van een zwangere vrouw in de eerste helft van de zwangerschap, is het risico dat het kind besmet wordt 30% Bij een zeer jonge zwangerschap zal dit vaak een miskraam tot gevolg hebben. Later in de zwangerschap wordt vooral de bloedaanmaak verstoord. Hierdoor treedt een ernstige vorm van bloedarmoede op en gaat het hart minder goed werken. Dit kan als gevolg hebben dat er een vochtophoping gaat plaatsvinden bij het kind (hydrops foetalis), als dit niet wordt, of kan worden behandeld volgt het overlijden van de baby. Onder alle geïnfecteerde zwangeren (ongeacht de duur van de zwangerschap) wordt een foetale sterfte gezien van 9%, in het tweede trimester 13-26 weken wordt een duidelijk verhoogd risico op foetale sterfte gezien.

WAT TE DOEN ALS JE ONVOLDOENDE BESCHERMD BENT?

De ziekte is besmettelijk nog voordat er huiduitslag optreedt. Mocht je horen dat de vijfde ziekte voorkomt, mijdt dan contact met kinderen tussen de 4-10 jaar, die in contact zijn geweest met het kind met de vijfde ziekte. Kom je er toch mee in contact, dan is het risico dat je zelf besmet raakt 6-20%. Krijg je zelf na dit contact huiduitslag of gewrichtspijn, neem dan contact op met de verloskundige of huisarts. Er zal een verwijzing plaatsvinden naar de gynaecoloog of een virologisch laboratorium die nader onderzoek doen. Soms is het mogelijk om de baby te behandelen door intra-uterien (in de baarmoeder) bloedtransfusies te geven mocht blijken dat het kind besmet is en er een verhoogde bloedafbraak plaatsvindt. Of en hoe de behandeling mogelijk is, is afhankelijk van de zwangerschapsduur en de ernst van de complicaties.

ZESDE ZIEKTE

SYMPTOMEN

Komt alleen voor bij kinderen tussen de 6 maanden en 3 jaar. Er treedt plotseling hoge koorts op, soms zijn de klieren achter de oren en in de hele hals opgezet. Na een dag of 3 tot 5 daalt de koorts plotseling en ontstaan er kleine lichtrode vlekjes, het eerst in het gezicht, later ook op de romp. Er is geen jeuk. De vlekjes verdwijnen na ongeveer 2 dagen.

INCUBATIETIJD EN WANNEER BESMETTELIJK

Incubatietijd is enkele dagen, we weten niet precies wanneer de ziekte besmettelijk is. Voor de zwangere vrouw is er geen reden om kinderen met de zesde ziekte te mijden.

BEHANDELING

Veroorzaker is een virus. Er is geen behandeling nodig. De koorts zakt vanzelf en hoeft niet bestreden te worden. Heeft een kind hoge koorts, of voelt het zich erg ziek, dan kan een paracetamol gegeven worden.

RISICO’S VOOR DE FOETUS

De ziekte komt alleen voor bij kinderen tussen de 6 maanden en 3 jaar. Voor de zwangere en haar foetus zijn er dus geen risico’s.

Print

Zwanger?

Meld je nu aan bij Vita Verloskundigen voor een eerste gesprek!

You have Successfully Subscribed!